กรณีศึกษา การนำเสนอข่าวดราม่าโรฮิงญา และการสื่อข่าวที่ไหวรู้ต่อความขัดแย้ง


ภาพประกอบจาก sanook

จากกรณีที่เกิดกระแสดราม่าด้านการนำเสนอข่าวโรฮิงญา ได้มีผู้แสดงความคิดเห็นต่อสถานการณ์ดังกล่าวอย่างมากมาย แต่สาระสำคัญที่สุดต่อประเด็นที่เกิดขึ้นคือ บทบาทและหน้าที่ของสื่อมวลชน นั่นเอง

ในการนี้ จึงขอนำ คู่มือการรายงานข่าวที่ไหวรู้ต่อความขัดแย้ง เขียนโดย Hoss Howard อดีตผู้สื่อข่าวมือรางวัลจากแคนาดา นักวิชาการและที่ปรึกษาด้านการสื่อสาร ต้นฉบับเป็นภาษาอังกฤษ แต่ได้รับการแปลเป็นภาษาไทยอ่านเข้าใจง่าย โดย คุณวลักษณ์กมล จ่างกมล นักวิชาการด้านนิเทศศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ พิมพ์ครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2551 ดาวน์โหลดได้ที่นี่

หนึ่งในมุมมองที่น่าสนใจของ คุณธาม เชื้อสถาปนศิริ ., สถาบันวิชาการสื่อสาธารณะ (สวส.) ได้กล่าวไว้บางส่วนว่า

…คุณฐาปะนีย์ เอียดศรีไชย ผู้สื่อข่าวช่อง 3 จากรายการข่าว 3 มิติ กำลังโดนประชาชนวิจารณ์หนักเรื่องว่าเธอรายงานข่าวโรฮิงญาอย่าง “ดราม่าน้ำตาคลอ” และดูจะเป็นการรายงานข่าวอย่างใช้อารมณ์ ไม่รอบด้าน และข้อครหามากที่สุด คือ การรายงานข่าวของเธอนั้น เป็นการ “ชักศึกเข้าบ้าน” เพราะข่าวเธอนั้น ขาด “มิติรอบด้าน” เช่น ไม่พูดมิติต้นตอปัญหาของประเทศพม่า หรือไม่พูดมิติด้านความมั่นคงของประเทศไทย (หรืออาจจะไม่พูด/พูดน้อยมาก เวลาที่ทหารไทย หรือ างการไทยให้/เคยให้ความช่วยเหลือแก่ชาวโรฮิงญา)…

ผมว่าข้อดี ของคุณ ฐาปะนีย์ คือ เธอมุ่งมั่น ตั้งใจ เธอทำข่าวอย่างทน อึด ทรหด
แต่ข้อที่สังคมวิพากษ์วิจารณ์นั้น ก็เป็นประโยชน์ที่เธอควรจะรับฟัง ว่า เธอไม่ลึก ไม่รอบด้านเท่าที่ควรจะทำ โดยเฉพาะเมื่อต้องรายงานข่าวที่มีประเด็นความขัดแย้ง…

…นักข่าวอีกคนที่ผมนึกถึง คือ คุณ ธนานุช สงวนศักดิ์ ผู้สื่อข่าวจากช่องเนชั่น ที่ทำรายงานข่าวเรื่องนี้อย่างต่อเนื่อง และโดยที่ไม่ต้อง “ดราม่า” หรือใส่อารมณ์ร่วมไปมากเช่นที่คุณฐาปะนีย์ทำอยู่…

…”โรฮิงญา” เป็นกรณีที่พิสูจน์ว่า “คุณภาพของผู้สื่อข่าว” ควรได้รับการพัฒนาและฝึกฝนอย่างมาก ทั้ง ความรู้เชิงประวัติศาสตร์ ข้อกฎหมายระหว่างประเทศ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และผลกระทบของข่าว/ ความมั่นคงระหว่างประเทศ…

อ่านความคิดเห็นเพิ่มเติมได้ที่ https://www.facebook.com/time.chuastapanasiri/posts/10152996024068732:0

ขณะเดียวกัน คุณช่อผกา วิริยานนท์ ก็ได้แสดงความคิดเห็นไว้ว่า

…บทบาทหน้าที่ของผู้สื่อข่าว
คือการรายงานข้อมูล และข้อเท็จจริง อย่างเป็นธรรมเท่านั้น
ไม่ควรสอดแทรกความคิดเห็นส่วนตัว

แม้การรายงานข่าว อาจต้องมีการใส่สีตีไข่
แต่ทั้งหมดต้องไม่ล้ำเส้น
โดยเฉพาะข่าวที่เป็นเรื่องระหว่างประเทศ
เพราะมันมีบริบทที่ซับซ้อนมากมาย
คนเป็นสื่อจึงต้องหาความรู้อย่างมาก
หากยังไม่เก๋าพอ ภูมิรู้ยังไม่ถึง อาจจับประเด็นพลาดได้
ผลเสียไม่ใช่ rating ช่อง แต่คือประเทศชาติและประชาชน…

อ่านความคิดเห็นเพิ่มเติมได้ที่ https://www.facebook.com/pages/%E0%B8%8A%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%9C%E0%B8%81%E0%B8%B2-%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B9%8C/213814821993360?fref=ts

…ทั้งนี้ ในฐานะผู้สื่อข่าวกรณีศึกษาดังกล่าว ฐปณีย์ เอียดศรีไชย ได้ชี้แจงรายละเอียดว่า

สิ่งที่เสียใจมากที่สุดขณะนี้คือ การที่ข่าวนี้กำลังทำให้เกิดความเกลียดชังต่อเพื่อนมนุษย์ กำลังถูกเชื่อมโยงการเมือง และส่อเค้าบานปลายถึงความขัดแย้งทางศาสนา

ขอยืนยันว่า การนำเสนอข่าวที่เกิดขึ้นกับชาวโรฮิงญา ได้ทำตามหน้าที่ของสื่อมวลชน และเพื่อนมนุษย์อย่างดีที่สุดแล้ว ไม่มีเบื้องหลังและเจตนาใด นอกจากติดตามเรื่องนี้มาหลายปีและอยากเห็นการแก้ปัญหาให้ลุล่วงต่อข้อกล่าวหา บางเรื่องไม่ถูกต้องจึงต้องชี้แจงว่า

ฐปณีย์ไม่เคยพูดว่าให้ตั้งศูนย์พักพิง

ฐปณีย์ ไม่เคยพูดว่ารัฐบาลไทยต้องดูแล

แต่ได้บอกเล่าถึงชีวิตและชะตากรรมของคนเหล่านี้ ในฐานะนักข่าวที่ได้ขึ้นไปสัมผัสชีวิตบนเรือของผู้อพยพชาวโรฮิงญา ซึ่งเป็นภาพแรกที่เราได้เห็นว่าพวกเขาเป็นอย่างไร และเจ้าหน้าที่ไทยได้ทำดีที่สุดแล้วแค่อยากให้โลกรับรู้ถึงชีวิตและชะตากรรมของพวกเขา เพื่อสังคมโลกจะช่วยกันหาทางออก ก็เท่านั้นเองค่ะ…

อ่านความคิดเห็นเพิ่มเติมได้ที่ http://news.sanook.com/1798494/

ทั้งหมดนี้ ในฐานะนักสื่อสาร ควรสร้างความรู้ ความเข้าใจ ต่อสิ่งที่เกิดขึ้น เพื่อจะได้เตรียมความพร้อมในการสร้างสรรค์ประเด็นสื่อสารให้เหมาะสม และหาทางบริหารจัดการงานข่าวขององค์กรให้สามารถตอบสนองความต้องการของสื่อในมุมมองที่รอบด้านต่อไปในอนาคต

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s